De voorbije jaren zijn enkele weinig gebruikte bruggen over Vlaamse snelwegen omgebouwd tot bermbruggen. Een recente studie toont aan dat dieren die veilige verbindingen tussen natuurgebieden volop gebruiken. De eerste resultaten in Nevele en Waasmunster zijn veelbelovend. En dat is zeker ook een goede zaak voor de verkeersveiligheid.
Een veilige oversteek voor mens en dier
Een bermbrug combineert een gewone brug met een ecoduct. Een deel van de brug over de snelweg blijft bestemd voor fietsers, wandelaars en eventueel ander verkeer, terwijl een aparte strook wordt ingericht als faunapassage. Zo verbindt de brug natuurgebieden van dieren aan beide kanten van de snelweg. Aanvullende maatregelen, zoals een nachtelijk rijverbod of beperkte toegang, kunnen dieren nog meer rust en veiligheid bieden.
Dertien soorten geregistreerd
Binnen het Vlaams Actieprogramma Ecologische Ontsnippering (VAPEO) zijn recent verschillende bermbruggen aangelegd in Vlaams-Brabant en Oost-Vlaanderen. In opdracht van het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid werd onderzocht welke dieren de bermbruggen over de E40 in Nevele en over de E17 in Waasmunster gebruiken, en hoe vaak. Later volgt een gelijkaardig onderzoek naar de bermbruggen over de E19 in Vilvoorde/Machelen en over de E40 in Bertem.
De eerste resultaten zijn bijzonder hoopgevend. De bermbruggen in Waasmunster en Nevele vormen een waardevolle passage voor vleermuizen, zoogdieren, amfibieën en minder mobiele ongewervelden. Vleermuizen, waaronder zeldzame en bedreigde soorten, gebruiken ze massaal als donkere en veilige corridors. Ook zoogdieren zoals reeën en bunzingen vinden vlot hun. Er werden in totaal dertien soorten geregistreerd. Daarnaast profiteren ook sprinkhanen en loopkevers mee. Dat toont aan dat bermbruggen niet alleen grote dieren helpen.
Voor natuur en verkeersveiligheid
Ecologische ontsnippering verbindt leefgebieden van wilde dieren opnieuw met elkaar via veilige oversteekplaatsen. Dat is nodig, want Vlaanderen heeft een zeer dicht wegennet. Wegen, waterwegen, spoorwegen en lintbebouwing delen natuurgebieden op in kleinere, geïsoleerde stukken. Daardoor komen de overlevingskansen van wilde soorten onder druk te staan. Uit tien jaar monitoring blijkt bovendien dat jaarlijks ongeveer 5 miljoen wilde dieren sterven op de Vlaamse wegen.
Met ontsnipperende maatregelen krijgen dieren meer leefruimte en een betere toegang tot voedsel, schuilplaatsen en soortgenoten. Tegelijk daalt het risico op aanrijdingen met weg- en treinverkeer, wat de verkeersveiligheid op de snelwegen ook ten goede komt. Met het meerjarenprogramma VAPEO pakt de Vlaamse overheid de natuurversnippering structureel aan. Bermbruggen zijn daarbij een doeltreffend instrument om natuurgebieden opnieuw te verbinden.
Camerabeelden: Natuurpunt Zoogdierenwerkgroep Waas, Durme & Schelde
